हुम्ला – सिमकोट र ठेहे गाउँमा प्रत्येक वर्ष जस्तै यो वर्ष पनि चैतलो पर्व मनाएर वसन्त ऋतुको स्वागत गरिएको छ ।
यो पर्वलाई यहाँका सधवा महिलाले पहेंलो वस्त्रधारण गरेर गाउँको सामूहिक सभास्थल ‘चौपाडी वा भुओखाडो’मा सामूहिक गीतिनाचका रूपमा खेल्ने गरिन्छ । यो पर्व वसन्तलाई स्वागत गर्ने पर्वका रूपमा पनि मान्ने गरिन्छ ।
गाउँगाउँको टोलटोलबाट पीत वस्त्रधारण गरेर विभिन्न प्रकारका गरगहना लगाई सामूहिक रूपमा खेल्ने गीति नाच नै चैतलो हो ।
गाउँको सबैलाई पायक पर्ने ठाउँ जसलाई स्थानीय भाषामा स्थान विशेषः ‘चौपाडी, सभाथाडो, भुओखाडो’ आदि ठाउँमा जम्मा भएर ज्येष्ठताका आधारमा पङ्क्तिवद्ध भई ‘बाह्र भाइ मस्टो, नौ दुर्गा भवानी’को प्रशस्तिलगायत ऋतुहरूको बारेमा गुणगान गाएर गीति नाच खेल्ने गरिन्छ ।
यी ठाउँमा सुरुमा देवदेवी र पञ्चभूतत्ववलाई खुसी पार्न मागल, चुड्किला, चाचडी, आरतीजस्ता लोक प्रस्तुति गाइन्छ भने त्यसपछि रमाइलोका लागि चुड्किला र देउडा खेल्ने गरिन्छ ।
सिमकोटको तल्लो गाउँ खाद्दकको बीचमा रहेको चौपाडीमा यहाँको मस्टो देवताले ठूलो शिलामुनि शिला अर्थात् सहकालका लागि दीक्षादाना राखेर चैतलो खेल्ने चैतालुहरूलाई टीका लगाएपछि मात्र खेल आधिकारिक रूपमा सुरु भएको मानिन्छ ।
यस पर्वलाई संस्कृति र प्रकृतिलाई अन्तरघुलन गर्ने गराउने एक सशक्त माध्यम मानिएको छ । चैतलो पर्वका विभिन्न प्रकार भए पनि सिमकोट र ठेहे गाउँका खश क्षेत्री समुदायले मान्ने विशेष प्रकारको यो पर्वका बारेमा थप खोजी भएको छैन ।
विशेष गरी सधवा महिला र अवकन्या छोरीले मात्र खेल्ने पाउने यो पर्व नारी पर्व पनि हो । यो पर्वमा देवदेवीको प्रशस्ति गाउनुका साथै विभिन्न ऋतुको गुणगानका साथै चुडकिला र अन्य विभिन्न प्रकारका गीत गाएर मनाइन्छ भने यो अवसरमा पाहुना तथा अतिथिलाई पनि सम्मानका साथ खानपान गर्ने गराउने चलन रहेको छ ।
